| Najnowszwe tematy z forum |
|
| Polecamy |
On-line (5 minut) jest 24 gości
|
| Pozostałe strony |
|
|
|
|
|
Ból i patofizjologia jego powstawania.
Polecam odĹźywki, dodam miniaturki zdjÄÄ aby Ĺatwiej byĹo wybraÄ:
 ActivLab MACHINE MAN COMBO - 240 kaps. (w WyprzedaĹźy tylko - 55,00 zĹ)
 Gaspari IntraPro Pure Whey Protein Isolate 907g (w WyprzedaĹźy tylko - 79,99 zĹ)
 Aminostar Protein Bar - 65g (w WyprzedaĹźy tylko - 4,99 zĹ)
 Bio Tech USA -L-Glutamine - 500 g (w WyprzedaĹźy tylko - 69,99 zĹ)
 Multipower - Pure Glutamine Powder 300g (w WyprzedaĹźy tylko - 89,00 zĹ)
--------------------------------------
MogÄ Ci pomĂłc uzyskaÄ super sylwetkÄ, zobacz jakie to proste > Indywidualna i dyksretna pomoc <
1. Definicja bólu.
Nie ulega wątpliwości, że ból jest jednym z najczęściej stwierdzanych objawów podczas badania przedmiotowego i podmiotowego, pozwalających lekarzowi na uzyskanie informacji o procesie chorobowym, toczącym się w organizmie chorego. Ostry ból jest normalną biologiczną reakcją, która pozwala ochronić integralność organizmu w starciu z potencjalnie szkodliwym bodźcem środowiskowym. Ból jest jednak również odczuciem subiektywnym i może być modyfikowany przez czynniki psychologiczne. Tę dualistyczną naturę bólu najlepiej oddaje definicja skonstruowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Badania Bólu (IASP): „Ból jest to nieprzyjemne doznanie zmysłowe i emocjonalne związane z aktualnie występującym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek, albo opisywane w kategoriach takiego uszkodzenia”.
Czasami ból przestaje spełniać rolę układu sygnalizacyjnego ( tzw. ból pozytywny, który chroni przed uszkodzeniem i informuje o chorobie), i staje się objawem przynoszącym choremu niepotrzebne cierpienie (tzw. ból negatywny często towarzyszący chorobie przewlekłej).
2.Różne typy bólu
Ból można podzielić na organiczny i nieorganiczny (psychogenny). Ból organiczny to taki, który ma rozpoznawalną przyczynę organiczną. Ból psychogenny to taki, który pojawia się bez towarzyszącego uszkodzenia tkanek, ale w świadomości chorego odnoszony jest do takiego właśnie uszkodzenia.
Podział patomechanizmu bólu organicznego wyróżnia dwa rodzaje bólu: nocyceptywny i neuropatyczny. Ból nocyceptywny powstaje w wyniku podrażnienia obwodowych zakończeń nerwowych (nocyceptorów). Możemy wyróżnić dwa typy nocyceptorów: somatyczne (w skórze, mięśniach i stawach) oraz trzewne
( w narządach). Ból somatyczny pacjent zwykle może łatwo opisać i zlokalizować. Ból trzewny zwykle jest trudny do zlokalizowania z powodu tendencji rzutowania do innych, zdrowych, obszarów ciała. Zjawisko to jest spowodowane dopływem do pojedynczego neuronu rdzeniowego informacji czuciowej z różnych struktur organizmu- ze skóry, organów wewnętrznych, mięśni i szkieletu.
Z tego powodu ból spowodowany przez ognisko zapalne w trzustce jest odczuwany jako ból pleców, a spowodowany patologią centralnych obszarów przepony jest odczuwany w barkach.
Podczas gdy ból nocyceptywny jest wynikiem stymulacji układu nerwowego, to ból neuropatyczny powstaje w wyniku dysfunkcji tegoż układu. Ból neuropatyczny może wywodzić się zarówno z ośrodkowego jak i z obwodowego układu nerwowego, a wśród jego przyczyn możemy wyróżnić takie jak: bezpośredni uraz, niedokrwienie, zakażenie, choroby metaboliczne, naciek nowotworowy. Jest to ból bardzo dotkliwy dla chorego. Przykładami bólu neuropatycznego są ból fantomowy, neuralgia popółpaśćcowa czy ból związany z neuropatią cukrzycową.
3. Przewodzenie bólu
Stymulacja nocyceptorów w obwodowym układzie nerwowym generuje powstanie sygnałów, które są przewodzone przez dwa rodzaje włókien nerwowych- szybkie, zmielinizowane aksony A delta i wolne, niezmielinizowane włókna C. Pobudzenie włókien C wyzwala ból stopniowo narastający, tępy lub piekący. Pobudzenie włókien A delta odpowiada za powstanie bólu kłującego.
Oba aferentne włókna nerwowe przewodzą bodziec bólowy do ciała neuronu, które znajduje się w zwoju korzenia tylnego. Neurony tego zwoju przesyłają bodziec do rogu tylnego rdzenia kręgowego, gdzie ich neuryty stykają się z aksonami neuronów rdzeniowych. Neuryty większości neuronów rdzeniowych biegną do przeciwległego wzgórza do jąder siatkowatych i czuciowych, tworząc drogę rdzeniowo-wzgórzową, a stamtąd do kory mózgowej. Połączenia pomiędzy rdzeniem kręgowym, wzgórzem i korą ruchowo-czuciową odpowiadają za czuciowe doświadczanie bólu (jego nasilenie, lokalizację i jakość), podczas gdy połączenia pomiędzy zakrętem obręczy i płatem czołowym najprawdopodobniej odpowiadają za emocjonalny wymiar bólu. Ta ogromna ilość połączeń synaptycznych w rogu tylnym i całym układzie neuronów- od rdzenia kręgowego do wzgórza- ma ogromny wpływ na przetwarzanie informacji o zaistniałym uszkodzeniu tkanek, jak również na procesy torowania i hamowania przewodzenia impulsów. Po raz pierwszy na te zjawiska zwrócili uwagę Melzack i Wall, prezentując teorię „bramki bólu”. Polega ona na tym, że:
1. Przewodzenie impulsu we włóknach aferentnych modulują specjalne mechanizmy w komórkach T rogu tylnego.
2. Pobudzenie grubych włókien L powoduje zahamowanie przewodzenia impulsów we włóknach cienkich S. Tak więc pobudzenie L zamyka bramkę, a pobudzenie S ją otwiera.
3. Mechanizm bramki bólowej pozostaje pod kontrolą zstępujących układów z wyższych pięter OUN (m.in. wpływ czynników psychicznych).
4. Grube włókna, szybko przewodzące bodźce, przekazują informacje o miejscu powstania bólu, a dopiero potem mogą wpływać na informacje o sile bodźca.
5. Pobudzenie krytyczne komórek T uczynnia te obszary układu nerwowego, w których są zakodowane wzorce zachowań i doświadczeń charakterystycznych dla bólu.
W procesie przewodzenia i hamowania bodźców bólowych uczestniczy cały szereg chemicznych mediatorów. Jest to zagadnienie bardzo ciekawe i chciałbym mu poświęcić kolejne doniesienie.
Piśmiennictwo
Bonica J.J. (red): The Management of Pain. Philadelphia, wyd.II Lea- Febiger, 1990.
Dobrogowski J., Kuś M., Sedlak K., Wordliczek J.: Ból i jego leczenie. Warszawa, Springer PWN, 1996.
Allan L., Zenz M.: Chronic Pain: A Review. Almere, Excerpta Medica, 1999.
lek. med. Marcin Janecki
AUTOR POSTU: YARO
Autor: ANATOM
Brak odpwiedzi...
|
|
|
